Algemeen

WAT IS HEEMKUNDE
Heem betekent erf of huis en haard. Het is dus de kennis van het eigen heem of de regio. Voor de Heemkundevereniging Roerstreek behelst dat kennis over de dorpen van de Roerstreek: Herkenbosch, Herten, Linne, Melick, Montfort, St. Odiliënberg, Posterholt en Vlodrop. Het betreft de kennis van alle facetten over de historie en het heden van de mens en zijn omgeving, zoals archeologie, biologie, genealogie, geologie, natuur, geschiedenis, numismatiek en monumenten.

EIGEN GEBOUW
Sinds 1974 beschikt de HVR over het pand Kerkplein 10 in Sint Odiliënberg, met museum en verenigingsruimten. Na het gebouw, de vroegere jongensschool, enkele jaren van de gemeente te hebben gehuurd, werd het in 1981 voor het symbolische bedrag van één gulden overgenomen. In 1982 werd er een nieuwbouw aan het bestaande gebouw toegevoegd.

COLLECTIES
Het Roerstreekmuseum is sinds 2014 een gecertificeerd museum. Behalve de museumcollectie van honderden artefacten, fossielen en gesteenten, bezit de vereniging 20.000 dia’s en 40.000 foto’s, een dertigtal in eigen beheer geproduceerde films en een goedgevulde bibliotheek met boeken, maar ook veel jaargangen van tijdschriften, landkaarten, wandel- en fietsroutes en  ongeveer 250.000 zogenoemde bidprentjes.
Dit alles wordt verkregen door opgravingen, schenkingen, legaten en bruikleen. Maar ook door diverse acties van werkgroepen, zoals het catalogiseren van bidprentjes, het produceren van een film over de bevrijding van de Roerdriehoek, abonnementen op tijdschriften, het actueel houden van de museumbibliotheek en het verkennen van de omgeving door wandelingen en fietstochten.

PRESENTATIE
Veel voorwerpen worden in het museum in tientallen vitrines aan het publiek getoond en men kan informatie over diverse onderwerpen in de uitgebreide bibliotheek raadplegen. Vier keer per jaar verschijnt het verenigingsblad De Klepper met actueel nieuws en in 2016 verscheen alweer de 46e editie van het Jaarboek Roerstreek. Verder worden er maandelijks lezingen over uiteenlopende onderwerpen gehouden, worden excursies gemaakt naar historische plaatsen en kan men deelnemen aan fiets- en wandeltochten. Ook zijn er projecten voor kinderen en ouderen over diverse onderwerpen.

ACTIVITEITEN
In de loop der jaren kwam er voor de Heemkundevereniging Roerstreek een aantal vaste activiteiten voor zowel leden als niet-leden, zoals de jaarlijkse Pinksterreis, de herfstwandeling, de boekenmarkt en lezingen. De lezingen worden vaak gehouden door een van de werkgroepen, zoals werkgroep archeologie, geologie, biologie, monumenten, genealogie en fotografie.

WERKGROEPEN
Een aantal werkgroepen heeft in het museum een eigen ruimte ingericht. De groepen biologie, archeologie en geologie zijn er prominent aanwezig. Het museum heeft echter niet alleen plaats voor vaste onderwerpen, maar biedt ook regelmatig ruimte aan allerlei exposities. Op afspraak kunnen er tevens rondleidingen in het museum verzorgd worden. In de museumwinkel is veel informatie over de Roerstreek en meer algemene onderwerpen verkrijgbaar. In de HVR-bibliotheek kan een groot aantal boeken geraadpleegd worden. Leden kunnen deze bovendien ook lenen.

ACTIEVE VERENIGING
Het ledental van de vereniging is momenteel ca. 800. Het HVR-bestuur vergadert maandelijks in het gebouw. Uit dit alles moge blijken dat de HVR een actieve vereniging is!

MEER INFORMATIE
HVR-jaarboek 1992, pagina 37-58; P. Gootzen: 25 jaar Heemkundevereniging
HVR-jaarboek 1983, pagina 112-121; J. Schreurs: HVR-museum: de levensloop van een gebouw